چرا نزدک سقوط کرد، آیا حباب هوش مصنوعی ترکید و آیا افت ادامه دارد؟
نزدک ۶ درصد زیر رکورد است. هزینههای هوش مصنوعی متا، فروش سهام تراشه و نفت ۱۱۶ دلاری: آیا حباب ترکید و هفته آینده چه چیزی تعیینکننده است؟

موج فروش سهام فناوری در وال استریت وارد هفته دوم شده است. شاخص نزدک کامپوزیت روز جمعه ۲۳ اکتبر با ۰٫۲ درصد افت در ۲۵٬۹۵۵ واحد بسته شد؛ یعنی حدود ۶ درصد زیر رکورد ۲۷٬۶۰۰ واحدی که ۶ اکتبر ثبت کرده بود. هوش مصنوعی باز هم در مرکز فروش قرار دارد، اما این بار سرمایهگذاران به آینده این فناوری شک ندارند؛ پرسش آنها این است که هزینههای عظیم چگونه تأمین مالی میشود و چه زمانی به سود میرسد.
خلاصه هفته: نزدک دومین هفته پیاپی را با زیان بست
- نزدک کامپوزیت: جمعه ۰٫۲ درصد افت و ۲۵٬۹۵۵ واحد؛ پنجشنبه ۲٫۶ درصد افت
- S&P 500: ۰٫۵ درصد افت و ۷٬۶۲۴ واحد
- داوجونز: ۱٫۲ درصد افت و ۵۲٬۲۱۵ واحد، با این حال سومین هفته پیاپی مثبت
- شاخص ترس VIX: ۱۹٫۴۵
سختترین روز هفته پنجشنبه بود. نزدک ۶۹۴ واحد (۲٫۶ درصد) از دست داد و بدترین جلسه خود از ۵ ژوئن را تجربه کرد. داوجونز در همان روز تقریباً بیتغییر ماند و این بهروشنی نشان داد سرمایهگذاران در کدام بخش ریسک خود را کاهش دادند. این موج دوم یک هفته پس از افت ۲ درصدی آمد و نشان میدهد نگرانی بازار گذرا نیست.

چرا نزدک سقوط کرد؟ سه دلیل اصلی
۱. متا و مسئله تأمین مالی هوش مصنوعی
مهمترین محرک، گزارش مالی متا بود. با وجود درآمد بالاتر از انتظار، این شرکت پیشبینی هزینههای سرمایهای ۲۰۲۶ را به ۱۳۵ تا ۱۴۵ میلیارد دلار افزایش داد و برای نخستین بار در بیش از یک دهه از خروج نقدینگی خبر داد. طرح انتشار سهام جدید بدون حق رأی برای تأمین مالی هوش مصنوعی نیز تردیدها را بیشتر کرد. سهام متا روز پنجشنبه حدود ۷ درصد افت کرد.
۲. فروش سنگین سهام تراشه
شاخص نیمههادی فیلادلفیا (SOX) روز پنجشنبه ۶٫۷ درصد افت کرد و اکنون بیش از ۲۶ درصد زیر رکورد ۲۲ ژوئن است. اینتل و AMD حدود ۸ درصد، مایکرون ۶٫۳ درصد، انویدیا ۴٫۴ درصد و برادکام ۴٫۳ درصد افت کردند. در شرکتهایی که زیرساخت هوش مصنوعی اجاره میدهند، مانند کورویو، نگرانی از افزایش هزینه تأمین مالی و احتمال کندی سرمایهگذاری برجسته شد. برای تعادل: SOX با وجود این افت، از ابتدای سال هنوز حدود ۵۰ درصد بالاتر است.
۳. نفت و ریسک ژئوپلیتیک
تشدید درگیری در خاورمیانه و حملات در اطراف دریای سرخ قیمت نفت را بالا برد. نفت برنت هفته را با ۱۱۶٫۷۰ دلار در هر بشکه، نزدیک بالاترین سطح شش ماه، به پایان رساند و نفت خام آمریکا (WTI) از ۱۰۳ دلار فراتر رفت. انرژی گران هم انتظارات تورمی و هم هزینه شرکتها را تحت فشار قرار میدهد. افت سهام شرکتهای هواپیمایی در روز جمعه روشنترین نمونه بود.
پولها کجا رفتند؟
پولی که از فناوری خارج شد به سمت پناهگاههای دفاعیتر رفت. روز پنجشنبه بخش کالاهای اساسی مصرفی در S&P 500 حدود ۲٫۵ درصد بالا رفت؛ پراکتر اند گمبل پس از نتایج بهتر از انتظار ۶ درصد و لاکهید مارتین پس از افزایش پیشبینی فروش حدود ۶ درصد رشد کردند. تقاضا برای داراییهای امن باعث بزرگترین افت روزانه بیش از دو سال اخیر در بازده اوراق خزانه ۱۰ ساله آمریکا شد که به زیر ۵ درصد رسید و هفته را در ۴٫۹۹ درصد بست. روز جمعه سهام امنیت سایبری درخشیدند: کلادفلر، پالو آلتو نتورکس و سیلپوینت هر کدام بیش از ۷ درصد رشد کردند.

آیا حباب هوش مصنوعی ترکید؟
پاسخ کوتاه: هنوز نه، اما بازار در حال قیمتگذاری دوباره روایت هوش مصنوعی است. طرفداران نظریه حباب، هزینههای مراکز داده و پردازندههای گرافیکی را ناپایدار میدانند و شرایط را به دوران حباب داتکام در سال ۲۰۰۰ تشبیه میکنند. پل نولتی، استراتژیست بازار در Murphy & Sylvest، میگوید سرمایهگذاران کمکم شکافهایی در روایت هوش مصنوعی میبینند.
دیدگاه مخالف هم قوی است. به گفته جی گلدبرگ، تحلیلگر Seaport Research Partners، موج فروش اخیر بیشتر از روانشناسی سرمایهگذاران ناشی میشود تا تغییری ملموس؛ به باور او بازار در حال بالا رفتن از «دیوار نگرانی» است. اعداد هم این دیدگاه را تأیید میکنند: انویدیا در فصل گذشته درآمد خود را ۱۰۶ درصد افزایش داد و به ۹۶٫۲ میلیارد دلار رساند و برای فصل بعد حدود ۱۰۸ میلیارد دلار پیشبینی میکند. طبق دادههای LSEG، رشد مورد انتظار سود شرکتهای S&P 500 در فصل سوم به ۳۲٫۳ درصد رسیده است. گارتنر انتظار دارد سرمایهگذاری جهانی در هوش مصنوعی در ۲۰۲۶ به ۲٫۷ تریلیون دلار و در ۲۰۲۷ به ۳٫۶ تریلیون دلار برسد.
تصویر تکنیکال هم نشان میدهد برای صحبت از سقوط زود است. نزدک حدود ۶ درصد زیر رکورد است و آستانه ۱۰ درصدی که اصلاح به شمار میرود هنوز شکسته نشده است. شاخص از ابتدای سال هنوز حدود ۱۱٫۷ درصد مثبت است. شکست واقعی در سهام تراشه رخ داده است: افت ۲۶ درصدی SOX یعنی این زیربخش عملاً وارد بازار نزولی شده است.
آیا افت ادامه دارد؟ تقویم کلیدی هفته آینده
هفته آینده میتواند تعیین کند که آیا روند تغییر جهت میدهد:
- ۲۸ اکتبر، تصمیم فدرال رزرو: بازار انتظار ثابت ماندن نرخ بهره را دارد. قراردادهای آتی احتمال افزایش نرخ در اکتبر را تنها حدود ۵ درصد قیمتگذاری میکنند، در حالی که این رقم پایان سپتامبر ۳۷ درصد بود.
- ۲۸ اکتبر، پس از بستهشدن بازار: گزارشهای آلفابت و مایکروسافت
- ۲۹ اکتبر، پس از بستهشدن بازار: گزارشهای آمازون و اینتل؛ نتایج اپل هم در همین هفته انتظار میرود
- نوامبر: گزارش فصلی انویدیا بزرگترین آزمون معاملات هوش مصنوعی خواهد بود
اگر این گزارشها نشانههای قوی بدهند که هزینههای سرمایهای به درآمد تبدیل میشود، افت ممکن است در حد یک اصلاح کوتاه بماند. در مقابل، ادامه رشد نفت، گرانتر شدن وام برای شرکتهای هوش مصنوعی یا پیشبینیهای ضعیف غولهای فناوری میتواند فشار را عمیقتر کند. آستانه اصلاح ۱۰ درصدی نزدک حدود ۲۴٬۸۴۰ واحد است و این سطح در روزهای آینده بهدقت زیر نظر خواهد بود. همه تاریخها را در تقویم گزارشهای مالی ما دنبال کنید.
این خبر صرفاً جنبه اطلاعرسانی دارد و توصیه سرمایهگذاری نیست. دادهها مربوط به بستهشدن بازار در ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶ است.

