Kripto sözlüğü

Açık pozisyon (open interest)

Hâlâ açık olan vadeli işlem kontratlarının toplam değeri. Artan açık pozisyon, kaldıraçlı işlemlere yeni para girdiğini gösterir. Açık pozisyon

Airdrop

Cüzdan sahiplerine ücretsiz token dağıtımı; çoğu zaman bir projenin ilk kullanıcılarını ödüllendirmek için yapılır. Sahte airdrop'lar cüzdan erişimini çalmak için sık kullanılan bir dolandırıcılıktır.

Akıllı sözleşme

Blockchain üzerinde saklanan ve koşulları sağlandığında otomatik çalışan program. DeFi, NFT'ler ve token'lar bunların üzerine kuruludur.

Altcoin

Bitcoin dışındaki tüm kripto paralar. Ethereum, Solana ve XRP birer altcoin'dir. Altcoin'ler genellikle iki yönde de Bitcoin'den daha sert hareket eder. Altcoin Sezonu Endeksi

ATH (tüm zamanların zirvesi)

Bir varlığın şimdiye kadar ulaştığı en yüksek fiyat. ATH'den uzaklık, bir coin'in zirvesinin ne kadar altında olduğunu gösterir. Kripto paralar

Ayı piyasası

Fiyatların uzun süre düştüğü ve karamsarlığın hâkim olduğu dönem; genellikle zirveden %20 veya daha fazla düşüş olarak tanımlanır. Korku ve Açgözlülük

Balina

Bir kripto paradan çok büyük miktarda tutan yatırımcı veya cüzdan. Büyük balina transferleri olası sinyaller olarak izlenir. Balina takibi

Bitcoin dominansı

Bitcoin'in toplam kripto piyasa değeri içindeki payı. Düşen dominans çoğu zaman altcoin yükselişiyle birlikte görülür. Bitcoin dominansı

Blockchain (blokzincir)

İşlemlerin bloklar hâlinde gruplanıp birbirine bağlandığı ortak defter. Binlerce bilgisayar aynı kopyayı tuttuğu için kayıtları değiştirmek çok zordur.

Boğa piyasası

Fiyatların uzun süre yükseldiği ve iyimserliğin hâkim olduğu dönem. Kriptoda boğa piyasaları çoğu zaman Bitcoin halving'lerini izlemiştir. Korku ve Açgözlülük

CEX (merkezi borsa)

Müşteri fonlarını tutan ve emirlerini eşleştiren, bir şirket tarafından işletilen kripto borsası; genellikle kimlik doğrulaması ister.

DCA (maliyet ortalaması)

Fiyattan bağımsız olarak düzenli aralıklarla sabit tutar yatırmak; kötü bir anda alım yapma riskini zamana yayar. DCA hesaplama

DeFi (merkeziyetsiz finans)

Borç verme, borç alma ve alım satım gibi finansal hizmetlerin bankalar yerine akıllı sözleşmelerle yürütülmesi.

DEX (merkeziyetsiz borsa)

Kullanıcıların coin'lerini bir şirkete teslim etmeden, akıllı sözleşmeler aracılığıyla doğrudan kendi cüzdanlarından işlem yaptığı borsa.

FOMO

Fırsatı kaçırma korkusu: fiyatlar hızla yükseldiği için aceleyle alım yapmak. Çoğu zaman zirveye yakın alıma yol açar.

Fonlama oranı

Vadesiz vadeli işlemlerde long ve short taraflar arasında periyodik olarak yapılan ve kontrat fiyatını spot fiyata yakın tutan ödeme. Yüksek pozitif oran long tarafın kalabalık olduğunu gösterir. Fonlama oranları

Gas ücreti

Bir işlemi işlemek veya akıllı sözleşme çalıştırmak için ağa ödenen ücret; özellikle Ethereum'da. Ağ yoğunken yükselir.

Halving (yarılanma)

Yaklaşık dört yılda bir Bitcoin madencilerinin ödülünün yarıya indiği ve yeni coin üretiminin yavaşladığı olay. Bitcoin halving

Hash oranı

Bitcoin gibi iş ispatı kullanan bir ağı koruyan toplam bilgi işlem gücü. Hash oranı yükseldikçe ağa saldırmak zorlaşır. On-chain göstergeler

Hisse ispatı (proof of stake)

Doğrulayıcıların blokları onaylamak için coin'lerini teminat olarak kilitlediği uzlaşma yöntemi. Madencilikten çok daha az enerji harcar.

HODL

Alım satım yapmak yerine coin'leri uzun vadede tutmayı anlatan kripto argosu; "hold" kelimesinin ünlü bir yazım hatasından doğdu.

İş ispatı (proof of work)

Madencilerin blokları onaylamak için bilgi işlem gücü harcadığı uzlaşma yöntemi. Bitcoin iş ispatını kullanır.

Kaldıraç

Teminatınızdan daha büyük bir pozisyon açmak için borç parayla işlem yapmak. Kârı da zararı da katlar. Likidasyon fiyatı

Katman 2 (Layer 2)

İşlemleri daha hızlı ve ucuz hâle getirmek için bir blockchain'in üzerine kurulan ağ; örneğin Lightning Network veya Ethereum rollup'ları.

Korku ve Açgözlülük Endeksi

Piyasa duyarlılığını 0 ile 100 arasında ölçen bir puan. Düşük değerler korkuyu, yüksek değerler açgözlülüğü gösterir. Korku ve Açgözlülük

KYC (müşterini tanı)

Düzenlemeye tabi borsaların alım satım veya para çekme öncesinde yapmak zorunda olduğu kimlik doğrulaması.

Likidasyon

Teminat zararları karşılayamaz hâle geldiğinde kaldıraçlı pozisyonun zorla kapatılması. Teminat genellikle kaybedilir. Likidasyonlar

Long ve short

Long pozisyon fiyat yükseldiğinde, short pozisyon fiyat düştüğünde kazanır. Long/short oranı yatırımcıların nasıl konumlandığını gösterir. Long/short oranı

Madencilik

İş ispatı kullanan bir blockchain'de işlemleri onaylamak ve yeni bloklar eklemek için bilgi işlem gücü harcamak; karşılığında yeni coin ve ücret alınır.

NFT

Değiştirilemez token: blockchain üzerindeki eşsiz dijital varlık; örneğin bir sanat eseri, koleksiyon parçası veya bilet.

Özel anahtar

Kripto varlıkların sahipliğini kanıtlayan ve işlemleri imzalayan gizli sayı. Kimde varsa coin'ler onun kontrolündedir.

Piyasa değeri

Bir coin'in fiyatı ile dolaşımdaki arzının çarpımı. Kripto paraları büyüklüğe göre sıralamak için kullanılır. Kripto paralar

Seed phrase (kurtarma ifadesi)

Bir cüzdanın tüm anahtarlarını geri yükleyebilen 12 veya 24 kelimelik liste. Asla paylaşmayın ve hiçbir web sitesine yazmayın.

Sıcak cüzdan

Telefon, bilgisayar veya tarayıcıda çalışan, internete bağlı cüzdan uygulaması. Günlük kullanım için pratik ama saldırılara daha açıktır.

Soğuk cüzdan

Özel anahtarları çevrimdışı, genellikle bir donanım cihazında tutan cüzdan. Büyük tutarları saklamanın en güvenli yoludur.

Stablecoin

USDT veya USDC gibi, genellikle 1 ABD doları olmak üzere sabit bir değeri korumak için tasarlanmış token. Alım satım ve ödemelerde yaygın kullanılır. Stablecoinler

Staking

Hisse ispatı kullanan bir ağın güvenliğine katkı için coin'leri kilitleyip karşılığında ödül almak. Stake edilen coin'ler bir süre kullanılamayabilir.

Token kilidi açılımı

Ekip, yatırımcılar veya hazine için kilitli tutulan token'ların serbest bırakılması. Büyük açılımlar satış baskısı yaratabilir. Token kilit açılımları

Vadesiz vadeli işlem (perpetual)

Vade tarihi olmayan vadeli işlem kontratları; en çok işlem gören kripto türevleri. Fiyatları fonlama oranıyla spota bağlanır. Fonlama oranları

Volatilite (oynaklık)

Bir fiyatın ne kadar güçlü ve hızlı yükselip düştüğü. Kripto, hisse senetleri ve tahvillerden çok daha oynaktır. Kripto ısı haritası

Eşleşen terim bulunamadı.